Karpacz, ul. Turystyczna 4
          poniedziałek - niedziela 8:00-17:00

 

Skitouring w Polsce od niedawna zyskuje na znacznej popularności. Żadna inna forma narciarstwa nie daje nam tyle swobody. Możemy podchodzić, zjeżdżać czy tez biegać na nartach.

W naszym centrum skitourowym możesz zarówno wypożyczyć sprzęt narciarski jak i odbyć niezbędne szkolenie podczas, którego nauczysz się podstaw obsługi sprzętu i uprawniania tej świeżej w naszym kraju dyscypliny narciarskiej.

CZYM JEST SKITURING?

Skituring to połączenie turystyki górskiej i narciarstwa. Celem naszej wycieczki może być dowolny szczyt, dolina lub polana, na które podchodzimy w otoczeniu niesamowitych widoków. Po dotarciu do celu mamy chwilę, żeby delektować się tym co nas otacza, a  następnie ściągamy przyklejone do nart „foki”, przestawiamy zapięcia i buty do zjazdu i cieszymy się górskimi szusami. Brzmi prosto? Bo jest prosto, choć zdecydowanie skituring to sport bardziej świadomy niż narciarstwo zjazdowe. Do każdej wycieczki trzeba się przygotować, zaplanować trasę i przede wszystkim bardzo dobrze jeździć na nartach zjazdowych.

Skitury

Dla kogo jest skituring? ​

To co unikatowe w tym sporcie, to fakt, że skituring jest taki, jaki chcesz żeby był! Właśnie dlatego można wyróżnić trzy główne grupy narciarzy turowych:

  • Sprinterzy* – traktują skituring jak dobry trening. Wybierają bardzo lekki sprzęt i w szybkim tempie docierają na szczyt.
  • Freeriderzy*- łowcy puchu, którzy na ciężkich nartach przez kilka godzin idą stromym zboczem, żeby zrobić pierwszy ślad, a po drodze jeszcze skoczyć ze skały.
  • „Turyści”* – tak nieoficjalnie można nazwać grupę osób, dla których skituring to forma aktywnej turystki. Wybierają sprzęt o średniej wadze, idą wolnym tempem, podziwiają otaczającą ich naturę oraz delektują się ciszą, a zjazdy wybierają proste – np. ze schronisk. ​

* W terminologii branżowej oficjalny podział to: ski running, speed turing, ski touring i free touring

Sprzęt​ skiturowy

W porównaniu do nart zjazdowych sprzęt skiturowy jest zdecydowanie lżejszy (wyjątkiem są narty freeride’owe z zapięciami skiturowymi dla fanów jazdy w puchu, które są bardzo szerokie, a przez to też ciężkie). Wiązania i buty mają dwie opcje: podejścia oraz zjazdu. Kluczowym elementem skituringu są tzw. „foki”, które przyczepiane są tylko podczas podejścia, dzięki nim możemy wejść nawet na stromy stok, a narta nie odjedzie do tyłu.

Etap 1: Podchodzenie

Technika podejścia jest bardzo podobna do nordic walkingu czy jazdy na biegówkach. Przesuwamy po śniegu jedną nogę i przeciwną rękę. Nic trudnego! Oczywiście diabeł tkwi w szczegółach, które można poznać na szkoleniach skiturowych.

Etap 2: „Przepinka”

Po dotarciu do założonego miejsca robimy tak zwaną „przepinkę”. Odpinamy narty, odklejamy foki, buty i wiązania przestawiamy do zjazdu, ubieramy ciepłą kurtkę, zakładamy kask i przygotowujemy się do zjazdu

Etap 3: Zjazd

Technika zjazdu na skiturach jest podobna do jazdy na nartach zjazdowych. Z jednym małym „ale” – komfort zjazdu w dużej mierze zależy od nart jakimi dysponujemy. Jeżeli wybraliśmy „nic nie ważące narty” to trzeba przygotować się, że zjazd będzie przypominał walkę partyzancką. Jeżeli zdecydowaliśmy się na szerszą nartę to jazda w puchu będzie marzeniem. Obecnie najlepszym wyborem dla początkujących skiturowców „hybryda” taka jak Dynafit Baltoro czy La Sportiva RST.

Co potrzebuje by zacząć skiturowanie?

W górach zawsze najważniejszy jest zdrowy rozsądek i dobre zaplanowanie wycieczki, natomiast bez wątpienia odpowiednio dobrany sprzęt i odzież taką wycieczkę znacznie uprzyjemnią. Spokojnie można by napisać książkę na temat poszczególnych typów sprzętu i odzieży, ale jeżeli dopiero zaczynasz, to poniższe informacje będą wystarczające żeby odpowiednio się przygotować na pierwszą ture.

Jaki sprzęt skiturowy?

  • Narty – najlepiej specjalne, dedykowane tej formie narciarstwa, a zatem o konstrukcji dużo lżejszej niż tradycyjne narty do jazdy alpejskiej. Narty skiturowe mogą być różne – o klasycznej konstrukcji camber lub z rockerem z przodu, o różnych szerokościach pod butem – od bardzo cienkich aż po szerokie „łopaty” do jazdy w puchu. Dobór nart na skitury zależy od naszych umiejętności jazdy poza trasą oraz wymagań co do właściwości nart.
  • Wiązania – z ruchomą piętką, umożliwiające podchodzenie na nartach pod górę, a później wpięcie i zjazd jak w klasycznych wiązaniach. Na rynku są dostępne wiązania szynowe – o budowie zbliżonej do zwykłych wiązań, a jednak z opcją wolnej pięty, lub wiązania pinowe, czy inaczej szczękowe. To właśnie te ostatnie zdobywają serca zarówno zawodników jak i amatorów skitouringu, przede wszystkim dzięki swojej niewielkiej wadze.
  • Foki – specjalne pasy materiału pokryte z jednej strony klejem, który łączy fokę ze ślizgiem narty a z drugiej strony krótkim włosiem, które zapobiega odjeżdzaniu narty przy podejściu pod górę. Foki posiadają na swoich końcach specjalne zaczepy mocujące do nart (Różne firmy oferują różne rozwiązania, producenci często oferują gotowe zestawy narty + foki. Wybierając sprzęt warto upewnić się, że otrzymamy zestaw kompatybilny ze sobą).
  • Buty – modele projektowane do skitouringu wyposażone są w przełącznik „ski/walk”. Ruchoma górna część buta pozwala w komfortowy sposób podchodzić na fokach. Buty skitourowe najczęściej wyposażone są w specjalne otworki z przodu buta, dzięki którym można je wpiąć w wiązania szczękowe. Udogodnieniem jest również podeszwa z bieżnikiem, która zapobiega ślizganiu się. Jeżeli posiadamy wiązania szynowe (inaczej płytowe) teoretycznie można korzystać ze zwykłych butów narciarskich co jednak zdecydowanie odradzamy ze względu na komfort podchodzenia. Jeśli chodzi o wybór butów dedykowanych podejściom i zjazdom posiadamy szeroki wachlarz możliwości do wyboru – od super lekkich i minimalistycznych konstrukcji po cięższe modele przeznaczone bardziej do jazdy freeridowej.
  • Kije – „last but not least”. Wbrew pozorom ten element wyposażenia skiturowego jest równie ważny jak pozostałe. Kijki bardzo pomagają przy podejściach, odciążają pracę nóg, pomagają utrzymywać rytm marszu oraz równowagę, nie wspominając oczywiście o zaletach podczas zjazdu. Dostępne na rynku kije są albo teleskopowe (składane) albo dłuższe z dużo dłuższą sekcją „rączki”, dzięki czemu kiedy zajdzie potrzeba to zamiast skracać kijek możemy po prostu chwycić go odpowiednio niżej.
    Powyższy sprzęt to obowiązkowe minimum. Co jeszcze może się nam przydać?
    Zestaw lawinowy – Detektor z nierozłącznymi sondą oraz łopatką. Jest to sprzęt, którego życzymy nigdy nie użyć (pomijając szkolenie lawinowe), dobrze jest jednak zawsze mieć go ze sobą wybierając się w zagrożone rejony. Oczywiście samo posiadanie nie wystarczy – razem z partnerami wycieczki należy umieć z niego korzystać.
  • Harszle – metalowe noże do lodu czy twardego śniegu – pomagają w bezpiecznym podejściu na nartach, kiedy jest zbyt ślisko aby utrzymały nas same foki.
  • Raki – Kiedy robi się bardzo stromo, do wygodnego i bezpiecznego podchodzenia konieczne może być zdjęcie nart a założenie raków.
    Czekan – pomocnik raków w twardym śniegu i stromym terenie.
  • Kask – ochroni naszą głowę nie tylko w razie upadku, ale również przed uderzeniem kamienia (kiedy idziemy np wąskim żlebem otoczonym skałami).

Oprócz powyższej listy warto zaopatrzyć się w pojemny i lekki plecak, najlepiej przystosowany do skitouringu (możliwość przypięcia nart, przegródki na ABC lawinowe, zaczep na czekan, kieszeń na bukłak z wodą i miejsce na rurkę). Na rynku dostępne są również plecaki lawinowe – z różnymi systemami, które w razie zagrożenia napełniają specjalne wypornościowe poduszki powietrzne.

Jak się ubrać?

Koszulka na wagę złota
W moim odczuciu to właśnie dobra odzież powinna być na pierwszym miejscu w naszej liście zakupów. Większość początkujących skiturowców wychodzi na szlaki tylko kilka razy do roku, często nie są w stanie określić, które buty czy jaka szerokość narty odpowiada im najbardziej. Wraz z rozwojem skituringu wypożyczalnie odnowiły sprzęt i obecnie mamy w Zakopanem dostępne do testowania najnowsze kolekcje przeróżnych firm. Odzieży natomiast nikt nam nie pożyczy, a przynajmniej nie chcielibyśmy żeby pożyczał. Źle dobrana spowoduje, że podczas podejścia będziemy się przegrzewać, nasza koszulka stanie się kompletnie mokra, a na wietrznej grani bardzo szybko zaczniemy się wychładzać. Polecam zaopatrzyć się w dobrą koszulkę termiczną. Osobiście preferuje mocno przylegające t-shirty z poliamidu o niskiej izolacji i kompresji lub na bardzo zimne dni koszulki z wełny merino o wysokiej izolacji i niskiej kompresji. W obu przypadkach najważniejszy jest materiał na plecach, który powinien odznaczać się lepszą wentylacją niż jej pozostała część. Dobrze dobrana koszulka będzie przekazywać pot do drugiej warstwy, przez co nie będziemy mieli poczucia mokrych pleców.
Drugi typ bielizny, który działa w moim przypadku to bardzo cienka i przylegająca koszulka z poliesteru z krótkim rękawem, na którą ubieram drugą, również przylegającą koszulkę termiczną. Zadaniem cienkiej koszulki jest stworzenie izolacji między ciałem, a drugą, grubszą warstwą, która będzie gromadzić część wilgoci.

Skiturowe skarpetki
Jest specjalna kategoria skarpetek dedykowana pod skituring – muszą być aktywne, sięgać pod kolano, cieńsze niż standardowe narciarskie, i mocno przylegać do nogi. Zbyt gruba skarpetka najczęściej zawilgnie i zacznie się zsuwać podczas podejścia co prowadzi bo bardzo bolesnych obtarć (szczególnie przy butach z wypożyczalni).
Osobiście mam dwa zestawy skarpetek. Cieplejsze będące połączeniem poliamidu lub nylonu z wełną merino oraz te na wiosenne skitury, które najczęściej łączą poliamid z poliesterem.

Kurtka
Równie ważną role odgrywa kurtka, którą najczęściej wyciągamy dopiero na zjazd lub podczas wyjątkowo niesprzyjającej pogodzie. Temat jest niezwykle obszerny, natomiast podstawowym pytaniem, które zadają początkujący to, to czy lepiej zainwestować w puch naturalny czy puch syntetyczny. Poza argumentami etycznymi kurtki z puchu naturalnego charakteryzują się świetną izolacja, a do tego są bardzo lekkie co podczas podejścia ma duże znaczenie. Niestety kurtka w kontakcie z wodą (np. mokry śnieg) traci swoje właściwości, dlatego coraz więcej osób decyzje się na syntetyczny odpowiednik czyli technologie Primaloft, który podczas nawilgnięcia nadal nas dociepla, choć w mniejszym zakresie.

Spodnie
Czy spodnie narciarskie będą odpowiednie? To zależy ponieważ jeżeli będą za grubę (np. podszyte polarem) to na podejściu zbytnio będziemy się pocić i grzać. Idealne są lekkie, membranowe (odporne na warunki atmosferyczne), lekko rozciągliwe spodnie i cienkie getry termiczne.

Dlaczego skitury to dobry wybór?

Cisza, spokój, brak kolejek do wyciągu, wokół dziesiątki dostępnych szlaków, każdy cel wędrówki uzależniony tylko od własnych możliwości, a na końcu niesamowity zjazd – to jest właśnie skituring.

 

Mateusz Mróz – Skitour School